بۆمب و پلان؛ ترەمپ دەستێک بۆ ئاشتی و دەستەک بۆ وەشاندن؟

10 کاتژمێر پێش ئێستا

جەنگی ئەمریکا و ئیسرائیل دژی ئێران چووەتە قۆناغێکی ئاڵۆزەوە؛ دۆناڵد ترەمپ ستراتیژێکی دووفاقە پەیڕەو دەکات کە تێیدا «پێشنیازی سەرنجڕاکێش بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ» و «زیادکردنی هێزی سەربازی لە نزیک سنوورەکانی ئێران» تێکەڵ دەکات، ئەمەش مەترسیی داگیرکاریی زەمینیی لێ دەکرێت.
لە کاتێکدا واشنتۆن وردەکاریی «پلانێکی ١٥ خاڵی» بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ دزە پێ دەکات، پێنتاگۆن بەردەوامە لە ناردنی هێزی زیاتر بۆ ناوچەکە. ئەمەش بووەتە هۆی سەرسوڕمانی ئیسرائیل و گومانێکی قووڵی ئێرانییەکان لە نییەتەکانی ئەمریکا.

 

+ پلانی ١٥ خاڵییەکە
ئیدارەی ترەمپ لە ڕێگەی نێوەندگیریی پاکستانەوە، پلانێکی گشتگیری پێشکەشی ئێران کردووە. پلانەکە کە وەک «بنەمایەک بۆ دانوستان» وەسف کراوە، تەنیا ئاگرەبەست نییە، بەڵکوو داوای هەڵوەشاندنەوەی تەواوی بەرنامەی ئەتۆمی، ڕاگرتنی پەرەپێدانی مووشەکی بالیستی، کۆتاییهێنان بە پشتگیریکردنی بریکارە ناوچەییەکان (وەک حزبوڵا) و کردنەوەی ڕێڕەوە ئاوییەکان دەکات، لە بەرامبەر هەڵگرتنی سزاکاندا. ترەمپ لە کۆشکی سپی ڕایگەیاند کە «ئەمریکا لەگەڵ کەسانی گونجاو لە گفتوگۆدایە» و بانگەشەی کرد کە لایەنی ئێرانی «زۆر پەرۆشی ڕێککەوتنە».

+ زیادکردنی هێزە سەربازییەکان
بەڵام ئەم دەستە درێژکراوەیە بۆ ئاشتی، «مشتێکی ئامادەیە بۆ وەشاندن»، وەک ئەوەی یەکێک لە ڕاوێژکارانی ترەمپ وەسفی کردووە. هاوکات لەگەڵ باسی دانوستان، فەرمانی ناردنی ١٠٠٠ سەربازی تری «فیرقەی ٨٢ی چەتری» بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەرچووە. ئەم فیرقەیە هێزێکی دەستوەردانی خێرایە و دەتوانێت لە ماوەی ١٨ کاژێردا دەست بەسەر فڕۆکەخانە و ژێرخانە هەستیارەکاندا بگرێت. هەندێک شرۆڤە باس لەوە دەکەن کە بژاردەی دابەزینی سەربازی لە «دوورگەی خارک»ی ستراتیژی هێشتا لەسەر مێزی ترەمپە. پیت هێگسێت، وەزیری جەنگی ئەمریکا، دەڵێت: «ئێمە لە ڕێگەی بۆمبەوە دانوستان دەکەین.»

+ تاران لە «سێیەم فێڵ» دەترسێت
لە بەرامبەردا، تاران بە گومانێکی زۆرەوە دەڕوانێتە پێشنیازەکان. سەرچاوە ئێرانییەکان بە نێوەندگیرەکانیان وتووە: «ئێمە پێشتر دوو جار لەلایەن ترەمپەوە فێڵمان لێ کراوە و نامانەوێت بۆ جاری سێیەم تەڵەکەمان لێ بکرێت.» ئێرانییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە پێشتریش پێش دەستپێکردنی دانوستانەکان، هێرشیان کراوەتە سەر. محەمەد باقر قالیباف، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران، بوونی هەر جۆرە دانوستانێکی ڕاستەوخۆی ڕەت کردەوە و بە «هەواڵی چەواشەکارانە» وەسفی کرد.

+ جووڵەی نێوەندگیرەکان
لە کاتێکدا کات بەرەو کۆتایی دەچێت، شەهباز شەریف، سەرۆک وەزیرانی پاکستان، ئامادەیی وڵاتەکەی بۆ ئاسانکاریی «دانوستانی یەکلاکەرەوە» دەربڕیوە. واشنتۆن پێشنیازی کردووە کە کەسایەتیی وەک جارید کۆشنەر و جەی دی ڤانس (جێگری سەرۆک) بەشداریی گفتوگۆکان بکەن بۆ نیشاندانی جیدییەت.

+ هەڵوێستی ئیسرائیل
ئیسرائیل بە چاوێکی دوژمنکارانەوە چاودێریی دۆخەکە دەکات. بەرپرسانی ئیسرائیلی کە هانی ترەمپیان دەدا بۆ بەردەوامبوون لە جەنگ، بە پێشنیازی ئاگرەبەست «سەرسام بوون». سوپای ئیسرائیل هێشتا بەردەوامە لە بۆردومانکردنی تاران و جەخت دەکاتەوە کە تا هەڵوەشاندنەوەی توانای ئەتۆمیی ئێران نەوەستێت.

+ داهاتووی دانوستانی توندوتیژ
پێدەچێت لەبەردەم قۆناغی «شکاندنی پەنجەکان» بین. ترەمپ دەیەوێت بزانێت ئایا ئێران لەژێر فشاری بۆردوماندا سازش دەکات؟ ئێرانیش گرەو لەسەر بەرزبوونەوەی نرخی وزە و داخستنی گەرووی هورمز دەکات بۆ بەدەستهێنانی ڕێککەوتنێکی باشتر. پێشبینی دەکرێت جەنگەکە ٢ بۆ ٣ هەفتەی تریش بخایەنێت، تەنانەت ئەگەر دانوستانیش دەست پێ بکات.

ژمارەی خوێندراو : 70 جار

هەواڵی زیاتر