روون میدیا– ئاژانسەکان
باراک ئۆباما سەرۆکی پێشووتری ئەمریکا، لەسەر قەیرانە سیاسییە گەرمەکەی وڵاتەكە هاتە قسە و ڕەخنەی توندی لە ڕێکارەکانی ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ گرت سەبارەت بە بەئامانجگرتنی نەیارە سیاسییەکانی، بەتایبەتی داڵدەدان و بەسەرکردنەوەی ماڵی ئیلهان عومەر، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەران لە پارتی دیموکرات.
لە پەیامێکدا لەسەر تۆڕی کۆمەڵایەتی (X)، ئۆباما جەختی کردەوە کە "یەکێک لە بنەما سەرەکییەکانی دیموکراسی ئەمریکی" ئەوەیە کە حکومەت دەسەڵاتەکانی بەکارنەهێنێت بۆ بەئامانجگرتنی کەسەکان بە شێوازێکی هەڵبژێردراو تەنها لەبەر بیروڕا سیاسییەکانیان. ئاماژەی بەوەش کرد کە ئەوەی ئیدارەی ترەمپ بەرامبەر ئیلهان عومەر دەیکات، پێشێلکارییەکی ئاشکرای ئەم بنەما دیمۆکراسییە ڕەسەنەیە.
سەرۆکی پێشووتری ئەمریکا جەختی کردەوە کە بەئامانجگرتنی ئیلهان عومەر -کە یەکێکە لە سەرسەختترین ڕەخنەگرانی سیستەم و ئیدارەی ترەمپ- دەبێت ببێتە هۆی تووڕەیی هەموو ئەمریکییەکان بێگوێدانە ئاڕاستە سیاسییەکانیان، وە ئەوەی ڕوودەدات بە هەوڵێک بۆ ترساندنی نەیاران و سڕینەوەیان لە ڕێگەی بەکارهێنانی تەواوی قورسایی حکومەتی فیدراڵییەوە ناوزەد کرد.
ئۆباما ئاماژەی بە هەوڵەکانی ئیدارەی ئێستا کرد بۆ سەركوتكردن و لێسەندنی ڕەگەزنامەی ئەمریکی لەو پەرلەمانتارە بە مەبەستی دیپۆرتکردنەوەی، بەپشتیوانی ئیدیعایەک کە گوایە کەموکوڕی لە بەڵگەنامەکانی کۆچکردنیدا هەبووە:
ئیدارەی ترەمپ هەوڵ دەدات بسەلمێنێت کە ئیلهان عومەر تەمەنی ١٨ ساڵ بووە کاتێک باوکی ڕەگەزنامەی وەرگرتووە، بەمەش بەپێی یاسای ڕەگەزنامەی ئەمریکی پێویست بووە داواکارییەکی سەربەخۆ پێشکەش بکات.
ئیلهان لە تەمەنی ١٢ ساڵیدا لەگەڵ باوکیدا گەیشتووەتە ئەمریکا. کاتێک باوکی دوای ٥ ساڵ ڕەگەزنامەی وەرگرتووە، تەمەنی ئیلهان ١٧ ساڵ بووە، بەمەش بەپێی یاسا بەشێوەیەکی خۆکارانە و یاسایی ڕەگەزنامەی وەرگرتووە بەبێ پێویستی بە داواکاریی سەربەخۆ.
ئۆباما ڕوونی کردەوە کە پەڕاو و بەدواداچوونەکانی ئیدارە لە کەیسە هاوشێوەکاندا زۆرجار بەهۆی نەمانی بنەمای یاساییەوە ڕەتکراونەتەوە و هەرەسیان هێناوە، پێشبینیشی کرد کە کەیسەکەی ئیلهانیش هەمان چارەنووسی هەبێت، بەڵام دوای ئەوەی ژیانی ئەو پەرلەمانتارە تێکبدرێت.
ئۆباما هۆشیاری دادا لەوەی ئەم ڕووداوە کەیسێکی دادابڕاو نییە، بەڵکو بەشێکە لە زنجیرە ڕێکارێک کە وەزارەتی داد لە سەردەمی ترەمپدا گرتوویەتیە بەر بۆ ڕاوەدوونانی ئەوانەی بە نەیاری سیاسی دەیانبینێت، کە پێشتر ئەم کەسانەی گرتووەتەوە:
داواکاری گشتیی ناوچەی نیویۆرک.
بەڕێوەبەری پێشووی نووسینگەی لێکۆڵینەوەی فیدراڵی (FBI).
ئەندامانی ئەنجومەنی یەدەگی فیدراڵی.
سەرۆکی پێشوو هۆشیاری دا لە مەترسیی بوونی ئەم ڕەفتارە بە "بارودۆخێکی ئاسایی نوێ"، جەختیشی کردەوە کە ئەگەر ئەم نەهجە بەردەوام بێت، لە ئیلهان عومەردا ناوەستێت، بەڵکو لە داهاتوودا دەکۆڵێتەوە لە ڕاوەدوونانی هەر نەیارێکی سیاسی بەبێ گوێدانە حیزب یان ئینتیمای.
قسەکانی ئۆباما دوای پێشهاتە مەیدانی و سیاسییە خێراکان دێت:
داڵدەدان و دەستبەسەرداگرتن: ئەندامانی ئیدارەی لێکۆڵینەوە ئەمنییەکانی ناوخۆ لە ئاژانسی کۆچ و گومرک لە دووشەممەی ڕابردوودا هەڵیانکوتایە سەر ماڵی ئیلهان عومەر لە واشنتنی پایتەخت، ئەوەش چەند هەفتەیەک پێش هەڵبژاردنەکانی نوێکردنەوەی نیوەی خول کە بڕیارە لە مانگی تشرینی دووەمی داهاتوودا بەڕێوەبچێت.
دەسەڵاتداران لە مانگی ئەیلوولی ڕابردوودا دەستپێکردنی لێکۆڵینەوەیان پاراست لە ئەگەری بوونی سەرپێچی پێوەندیدار بە بەڵگەنامەکانی کۆچکردنی لە کاتی چوونە ژوورەوەی بۆ ئەمریکا، لە بەرامبەردا ئەو پەرلەمانتارە دیموکراتە و تیمەکەی هەموو تۆمەتەکانی ساختەکارییان بەتەواوی ڕەتکردەوە.
ژمارەی خوێندراو : 118 جار