روون میدیا

لە هەڵوێستێکی نوێدا بەرامبەر پێشهاتە ئەمنییەکانی ناوچەکە، ئێران پێشوازی لە ڕێککەوتننامەی بەرگریی هاوبەشی نێوان سعودیە، تورکیا و پاکستان کرد و بە «وەرچەرخانێکی گەورە» وەسفی کرد. هاوکات تاران ئاشکرای کرد کە لەگەڵ سەڵتەنەتی عومان گەیشتووەتە ڕێککەوتن لەسەر نەخشەی پەڕینەوەی کەشتییەکان لە گەرووی هورمز، بەڵام جەختی کردەوە کە هێشتا وڵاتەکەی لە حاڵەتی جەنگدایە لەگەڵ محاسەرەی دەریایی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا.
«ڕێککەوتنی مەککە» و پەیامی بێپێویستی بە ئەمریکا
ئیسماعیل بەقائی، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران، لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا لە تاران ڕایگەیاند کە «ڕێککەوتنی مەککە»—کە ڕۆژی هەینی ڕابردوو لەلایەن محەمەد بن سەلمان وەلیعەهدی سعودیە، ڕەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک کۆماری تورکیا و شەهباز شەریک سەرۆک وەزیرانی پاکستان ئیمزا کرا—ئاماژەیەکی ڕوونە بۆ ئەوەی کە چیتر ناکرێت بۆ دەستەبەرکردنی ئاسایشی ناوچەکە پەنا بۆ ئەمریکا ببرێت.
بەقائی ئاماژەی بەوەش کرد کە تاران هیچ نیگەرانییەکی لەم هاوپەیمانییە نوێیە نییە، چونکە پەیوەندییەکی مێژوویی و بەهێزی لەگەڵ هەرسێ وڵاتدا هەیە. بەپێی بەڵگەنامەی ڕێککەوتنەکە، هەرسێ وڵاتی ئیمزاکەر هاوپەیمانییەکی بەرگریی هاوبەشیان پێکهێناوە کە تێیدا هاتوو «هەر هێرشێک بۆ سەر هەر یەکێک لەم سێ وڵاتە، بە هێرش بۆ سەر هەموویان ئەژمار دەکرێت».
وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران هۆشداریشی دا لە «مەترسیی پرۆژەی ئیسرائیلی گەورە» و داوای لە وڵاتانی ناوچەکە کرد بەبێ بەشداریی هێزە دەرەکییەکان، ڕاستەوخۆ هاوکاری و متمانەی ئاسایشی نێوانیان بەهێز بکەن، چونکە بە وتەی ئەو «ئەمریکا خۆی بەشێکە لە هۆکاری نائارامییەکانی ناوچەکە».
تێپەڕین لە گەرووی هورمز؛ ڕێککەوتن لەگەڵ عومان و مەترسیی ئاڵۆزییەکان
لە بەشێکی تری قسەکانیدا دەربارەی دانوستانەکانی تاران و مەسقەت، بەقائی پشتڕاستی کردەوە کە لەگەڵ سەڵتەنەتی عومان گەیشتوونەتە ڕێککەوتن لەسەر «نەخشەی پەڕینەوە»ی کەشتییەکان لە گەرووی هورمز و لە ئێستادا دانوستانەکان لەسەر هەندێک خاڵی تەکنیکی بەردەوامن.
ڕێڕەوی باشوور و ڕێککەوتنی ئەمریکا: تاران جەختی کردەوە کە ڕێڕەوی باشووری گەرووی هورمز بە ناپێویست و نایاسایی دەزانێت و بە پێشێلکاریی لێکتێگەیشتنی مانگی حوزەیرانی ڕابردووی نێوان ئێران و ئەمریکای ئەژمار دەکات.

پاککردنەوەی مین و چاودێری: ئاماژە بەوە کرا کە پرسی مینڕێژکردن یان پاککردنەوەی گەرووەکە تەنها پەیوەندیدارە بە ئێران و عومانەوە وەک دوو وڵاتی هاوسنووری گەرووەکە.

باجی دەریایی: بەقائی ڕوونیکردەوە کە لەم قۆناغەدا پرسی سەپاندنی باج بەسەر کەشتییەکاندا باسی لێوە نەکراوە، بەڵام جەختی کردەوە کە داهێنانی ئالیەتی چاودێری و پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری لەم مەعبەرە ئاوییەدا، بە شێوەیەکی سروشتی پێویستی بە وەرگرتنی رسومات دەبێت—ئەمەش لە کاتێکدایە کە ئەمریکا و وڵاتانی ناوچەکە بە توندی دژی سەپاندنی هەر باجێکن.

وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران بە ڕاشکاوی ڕایگەیاند، تاوەکو محاسەرەی دەریایی ئەمریکا بەردەوام بێت، گەرووی هورمز نابێتە ڕێڕەوێکی ئارام و ئێران خۆی لە «حاڵەتی جەنگ»دا دەبینێتەوە. هاوکات جەختی کردەوە کە تاران بە شێوەی ڕاستەوخۆ دانوستان لەگەڵ واشنتن ناکات، بەڵکو تەنها لە ڕێگەی ناوبژیوانانەوە پەیام ئاڵوگۆڕ دەکەن.

ژمارەی خوێندراو : 92 جار